Variabel energiecontract voor bedrijven: uitleg, voordelen en nadelen

In de praktijk kiezen maar weinig bedrijven bewust voor een variabel energiecontract. Vaak ontstaat een variabel tarief doordat een bestaand energiecontract afloopt en niet tijdig wordt vernieuwd. Het contract loopt dan tijdelijk door tegen een variabele prijs.

Bij een variabel energiecontract staat de prijs voor gas en elektriciteit namelijk niet voor een langere periode vast. De leverancier kan het energietarief periodiek aanpassen op basis van ontwikkelingen op de energiemarkt.

Daardoor bewegen de energiekosten meer mee met de actuele marktprijs. Wanneer energieprijzen dalen kan een variabel tarief omlaag worden aangepast. Wanneer prijzen stijgen kan het tarief juist worden verhoogd.

Het is belangrijk om te benadrukken dat een variabel energiecontract iets anders is dan een dynamisch energiecontract. Bij een dynamisch contract bewegen elektriciteitsprijzen bijvoorbeeld ieder kwartier mee met de markt. Ook bestaan er contractvormen waarbij bedrijven delen van hun energievolume op verschillende momenten kunnen vastzetten, zoals bij zogenaamde klikproducten of gespreid inkopen.

In dit artikel gaan we specifiek in op variabele energiecontracten zoals die bij veel kleinzakelijke aansluitingen voorkomen. Dynamische energiecontracten en andere inkoopstrategieën worden in aparte artikelen uitgebreid besproken.

In dit artikel leggen we uit:

• Wat een variabel energiecontract voor bedrijven is
• Hoe variabele energietarieven worden aangepast
• Wat de belangrijkste voordelen en nadelen zijn
• In welke situaties een variabel contract interessant kan zijn
• Waar bedrijven op moeten letten bij het afsluiten van een variabel energiecontract

Twijfel je nog tussen verschillende contractvormen? In ons artikel welk type energiecontract past bij je bedrijf leggen we de verschillen tussen vaste, variabele en dynamische energiecontracten uitgebreid uit.

Snelle uitleg: wat is een variabel energiecontract?

Een variabel energiecontract is een energiecontract waarbij de prijs voor gas en elektriciteit gedurende de looptijd kan worden aangepast door de leverancier.

In tegenstelling tot een vast energiecontract staat het energietarief niet voor meerdere jaren vast. Leveranciers kunnen variabele tarieven periodiek wijzigen op basis van ontwikkelingen op de energiemarkt, zoals veranderingen in vraag en aanbod, internationale energieprijzen en verwachtingen over de markt.

Daardoor bewegen energiekosten bij een variabel contract meer mee met de actuele marktprijs.

Kenmerken van een variabel energiecontract:

• De energieprijs staat niet voor een lange periode vast
• Tarieven kunnen periodiek worden aangepast door de leverancier
• Bedrijven kunnen profiteren wanneer energieprijzen dalen
• Energiekosten kunnen stijgen wanneer de marktprijs toeneemt
• Contracten zijn vaak maandelijks opzegbaar

Een variabel energiecontract biedt daardoor meer flexibiliteit dan een vast contract, maar geeft minder zekerheid over toekomstige energiekosten.

Wat is een variabel energiecontract voor bedrijven?

Een variabel energiecontract voor bedrijven is een contract waarbij het leveringstarief voor gas en elektriciteit gedurende de looptijd kan worden aangepast.

In tegenstelling tot een vast energiecontract ligt de prijs niet voor meerdere jaren vast. De leverancier kan het energietarief aanpassen wanneer ontwikkelingen op de energiemarkt daarom vragen.

Bij veel variabele contracten gebeurt dit bijvoorbeeld:

• Eén of twee keer per jaar
• Soms per kwartaal
• In bepaalde gevallen vaker, afhankelijk van de leverancier

Wanneer energieprijzen stijgen op de energiemarkt kan het variabele tarief worden verhoogd. Wanneer prijzen dalen kan het tarief juist worden verlaagd.

Daardoor bewegen energiekosten bij een variabel contract meer mee met ontwikkelingen op de energiemarkt.

In de praktijk komt het echter ook regelmatig voor dat bedrijven variabel worden doordat hun vaste energiecontract afloopt en niet tijdig wordt vernieuwd. Het contract loopt dan automatisch door tegen een variabel tarief.

Hoewel zo’n variabel contract vaak maandelijks opzegbaar is, is het belangrijk om te weten dat leveranciers in deze situatie regelmatig een relatief hoge opslag op de energieprijs rekenen. Hierdoor kan het variabele tarief minder scherp zijn dan tarieven die op dat moment actief in de markt worden aangeboden.

Daarom kan het voor bedrijven verstandig zijn om na afloop van een vast contract tijdig te kijken naar een nieuw energiecontract dat beter aansluit bij de actuele marktsituatie.

Wat is het verschil tussen een variabel, vast en dynamisch energiecontract?

Het belangrijkste verschil tussen een variabel energiecontract en andere contractvormen zit in de mate van prijszekerheid en de manier waarop energietarieven worden bepaald.

Variabel energiecontract vs vast energiecontract

Bij een vast energiecontract staat het energietarief voor gas en elektriciteit gedurende de hele looptijd vast. Hierdoor weten bedrijven vooraf wat zij gedurende meerdere jaren voor energie betalen. Dit biedt veel prijszekerheid, maar ook minder flexibiliteit wanneer energieprijzen dalen.

Bij een variabel energiecontract kan het energietarief gedurende de looptijd periodiek worden aangepast door de leverancier. Daardoor bewegen energiekosten meer mee met ontwikkelingen op de energiemarkt. Bedrijven hebben daardoor minder prijszekerheid dan bij een vast contract, maar wel meer flexibiliteit.

Variabel energiecontract vs dynamisch energiecontract

Bij een dynamisch energiecontract wordt elektriciteit ingekocht tegen de actuele marktprijs. De elektriciteitsprijs wordt daarbij ieder kwartier bepaald op basis van de handelsprijzen op de energiemarkt, terwijl gasprijzen meestal dagelijks worden vastgesteld.

Een variabel energiecontract beweegt minder snel mee met de markt. De leverancier past tarieven periodiek aan, bijvoorbeeld een paar keer per jaar. Hierdoor zijn prijsschommelingen meestal minder direct merkbaar dan bij een dynamisch contract.

Kort samengevat:

Variabel energiecontract

• Tarieven kunnen periodiek worden aangepast
• Energiekosten bewegen mee met de markt
• Meer flexibiliteit dan een vast contract

Vast energiecontract

• Energieprijs staat gedurende de looptijd vast
• Meer zekerheid over energiekosten
• Minder flexibiliteit

Dynamisch energiecontract

• Energieprijs volgt direct de actuele marktprijs
• Elektriciteitsprijzen veranderen ieder kwartier
• Energiekosten kunnen sterk schommelen

De keuze tussen deze contractvormen hangt vaak af van de afweging tussen prijszekerheid, flexibiliteit en risicobereidheid.

Wanneer kiezen bedrijven voor een variabel energiecontract?

In de praktijk kiezen maar weinig bedrijven bewust voor een variabel energiecontract voor de lange termijn. Een variabel tarief ontstaat vaak doordat een contract afloopt en nog niet is vernieuwd, of omdat een bedrijf tijdelijk flexibiliteit wil behouden voordat een nieuw contract wordt afgesloten.

Een variabel contract kan bijvoorbeeld interessant zijn in de volgende situaties:

Een bedrijf flexibiliteit wil behouden in het energiecontract

Wanneer een organisatie verwacht dat de situatie op korte termijn kan veranderen, kan een variabel contract helpen om niet direct voor meerdere jaren vast te zitten aan een energieprijs.

Er verwacht wordt dat energieprijzen mogelijk gaan dalen

Sommige bedrijven kiezen tijdelijk voor een variabel tarief wanneer zij verwachten dat de energiemarkt gunstiger wordt en later een beter moment ontstaat om een vast contract af te sluiten.

De organisatie binnenkort wil overstappen naar een ander contracttype

Een variabel contract kan dienen als tussenoplossing wanneer een bedrijf bijvoorbeeld later wil overstappen naar een vast of dynamisch energiecontract.

Er plannen zijn voor verduurzaming van het bedrijfspand

Wanneer een bedrijf investeert in bijvoorbeeld zonnepanelen, isolatie of warmtepompen kan het energieverbruik veranderen. In zo’n situatie kan flexibiliteit in het contract wenselijk zijn.

Het wagenpark wordt geëlektrificeerd

De overstap naar elektrische voertuigen kan het elektriciteitsverbruik aanzienlijk verhogen. Sommige bedrijven kiezen daarom tijdelijk voor een variabel contract totdat het nieuwe verbruiksprofiel duidelijker is.

Het energieverbruik in de toekomst kan veranderen

Bij groei, uitbreiding of verhuizing kan het energieverbruik van een bedrijf veranderen. Een variabel contract biedt dan meer ruimte om later een contract te kiezen dat beter aansluit bij het nieuwe verbruik.

In dit soort situaties wordt een variabel energiecontract vaak gebruikt als tijdelijke oplossing, totdat een bedrijf een contract afsluit dat beter aansluit bij de lange termijnstrategie voor energie-inkoop.

Voordelen van een variabel energiecontract

Een variabel energiecontract kan in bepaalde situaties voordelen bieden voor bedrijven, vooral wanneer flexibiliteit belangrijker is dan volledige prijszekerheid.

Mogelijkheid om te profiteren van dalende energieprijzen

Wanneer energieprijzen op de energiemarkt dalen, kan de leverancier het variabele tarief aanpassen. Hierdoor kunnen energiekosten mee dalen met de marktontwikkeling. Bij een vast contract blijft het tarief gedurende de looptijd namelijk gelijk.

Meer flexibiliteit

Veel variabele energiecontracten zijn maandelijks opzegbaar. Daardoor kunnen bedrijven relatief eenvoudig overstappen naar een ander contracttype wanneer zij bijvoorbeeld alsnog kiezen voor een vast of dynamisch energiecontract.

Geschikt als tijdelijke oplossing

Een variabel contract kan een praktische tussenoplossing zijn wanneer een bedrijf nog geen keuze heeft gemaakt voor een langlopend energiecontract. Dit komt bijvoorbeeld voor wanneer de energiemarkt onrustig is of wanneer een organisatie nog wacht op een gunstiger inkoopmoment.

Geen langlopende verplichtingen

Bij een variabel energiecontract zitten bedrijven meestal niet voor meerdere jaren vast aan een afgesproken tarief. Dat kan prettig zijn wanneer er veranderingen worden verwacht in het energieverbruik, bijvoorbeeld door groei, verhuizing of verduurzaming.

Nadelen van een variabel energiecontract

Hoewel een variabel energiecontract flexibiliteit biedt, zijn er ook duidelijke nadelen waar bedrijven rekening mee moeten houden. Vooral het gebrek aan prijszekerheid en de mogelijke prijsopslag van leveranciers kunnen voor bedrijven een belangrijk aandachtspunt zijn.

Minder zekerheid over energiekosten

Omdat het energietarief gedurende de looptijd kan veranderen, zijn energiekosten minder voorspelbaar. Dit kan het lastiger maken om energiekosten nauwkeurig op te nemen in budgetten, kostprijsberekeningen of financiële prognoses.

Energieprijzen kunnen stijgen

Wanneer energieprijzen op de energiemarkt stijgen, kan de leverancier het variabele tarief verhogen. Hierdoor kunnen energiekosten relatief snel oplopen, vooral in periodes waarin de energiemarkt sterk schommelt.

Minder bescherming tegen plotselinge prijsstijgingen

In tegenstelling tot een vast energiecontract biedt een variabel contract geen bescherming tegen onverwachte stijgingen van energieprijzen. Bedrijven blijven daardoor gevoeliger voor ontwikkelingen op de energiemarkt.

Tarieven zijn niet altijd marktconform

Wanneer een vast energiecontract afloopt en niet tijdig wordt vernieuwd, lopen bedrijven vaak automatisch door op een variabel tarief. In die situatie rekenen energieleveranciers regelmatig een relatief hoge opslag op de energieprijs. Hierdoor kan het variabele tarief minder scherp zijn dan tarieven die op dat moment actief in de markt worden aangeboden.

Onzekerheid over toekomstige energietarieven

Bij een variabel energiecontract is vooraf niet duidelijk hoe energietarieven zich gedurende de looptijd zullen ontwikkelen. Dit maakt het moeilijker om energiekosten op de langere termijn te plannen of strategische keuzes te maken rondom energie-inkoop.

Hoe worden variabele energietarieven bepaald?

Variabele energietarieven worden beïnvloed door ontwikkelingen op de energiemarkt. Leveranciers kijken daarbij niet alleen naar de actuele marktprijs van gas en elektriciteit, maar ook naar hun verwachtingen over hoe de energiemarkt zich in de komende periode kan ontwikkelen.

Factoren die hierbij vaak een rol spelen zijn onder andere:

• De internationale energieprijzen
• Vraag en aanbod van gas en elektriciteit
• Economische ontwikkelingen
• Geopolitieke spanningen
• Verwachtingen over toekomstige energietarieven
• De opslag en risico-inschatting van de leverancier

Op basis van deze factoren kunnen leveranciers besluiten om variabele tarieven te verhogen of te verlagen. Daardoor bewegen variabele energietarieven mee met ontwikkelingen op de energiemarkt, maar niet op dezelfde directe manier als bij een dynamisch energiecontract.

Het is daarbij belangrijk om te weten dat de inkoopstrategie per energieleverancier kan verschillen. Sommige leveranciers kopen energie bijvoorbeeld eerder of voor langere periodes in, terwijl andere leveranciers dichter op de actuele markt inkopen. Hierdoor kunnen variabele tarieven tussen leveranciers onderling behoorlijk verschillen.

Wil je beter begrijpen hoe energietarieven precies worden opgebouwd? In ons artikel over hoe zakelijke energietarieven worden opgebouwd leggen we stap voor stap uit hoe marktprijs, opslag en risico samen de uiteindelijke energieprijs bepalen.

Waar moet je op letten bij een variabel energiecontract?

Wanneer bedrijven een variabel energiecontract afsluiten is het verstandig om niet alleen naar het huidige energietarief te kijken. De voorwaarden van het contract en de manier waarop tarieven kunnen veranderen zijn minstens zo belangrijk.

Let bijvoorbeeld op de volgende punten:

• Hoe vaak het tarief kan worden aangepast: Bij variabele contracten kan de leverancier tarieven periodiek wijzigen. Het is daarom belangrijk om te weten hoe vaak prijsaanpassingen kunnen plaatsvinden.
• Of het contract maandelijks opzegbaar is: Veel variabele contracten zijn maandelijks opzegbaar. Dit geeft flexibiliteit om over te stappen naar een ander contract wanneer dat beter past bij de situatie van het bedrijf.
• De hoogte van vaste leveringskosten: Naast het energieverbruik rekenen leveranciers vaak vaste kosten per aansluiting of per maand. Deze kosten kunnen per leverancier verschillen.
• De voorwaarden bij overstappen of beëindigen: Controleer of er specifieke voorwaarden gelden bij het overstappen naar een andere leverancier of contractvorm.
• De voorwaarden rondom zonnepanelen en teruglevering: Voor bedrijven met zonnepanelen is het belangrijk om te kijken naar terugleververgoedingen, eventuele terugleverkosten en hoe teruglevering wordt verrekend.
• De totale kostenstructuur van het contract: Het energietarief per kWh of m³ is slechts één onderdeel van de totale prijs. Ook opslag, vaste kosten en contractvoorwaarden spelen een rol.

Wanneer een bedrijf variabel zit omdat een vast energiecontract is afgelopen, kan het verstandig zijn om te bekijken of het zinvol is om op dat variabele tarief te blijven. In veel gevallen is zo’n variabel contract tijdelijk en kunnen de tarieven relatief hoog zijn doordat leveranciers een hogere opslag rekenen.

Door niet alleen naar de prijs per kWh of m³ te kijken, maar naar het volledige contract en de marktsituatie, ontstaat een realistischer beeld van welk type energiecontract het beste past bij het bedrijf.

Veelgestelde vragen over variabele energiecontracten

Is een variabel energiecontract goedkoper dan een vast energiecontract?

Een variabel energiecontract is niet automatisch goedkoper dan een vast energiecontract. Dat hangt vooral af van hoe energieprijzen zich ontwikkelen op de energiemarkt.
Wanneer energieprijzen dalen, kan een variabel contract voordeliger uitpakken omdat het tarief kan worden aangepast. Wanneer energieprijzen stijgen, kan een vast energiecontract juist goedkoper zijn omdat de prijs gedurende de looptijd vaststaat.
De keuze tussen een vast en variabel energiecontract hangt daarom vaak af van de afweging tussen prijszekerheid en flexibiliteit.

Hoe vaak kan een variabel energietarief veranderen?

Hoe vaak een variabel energietarief kan veranderen verschilt per energieleverancier en per contract. In veel gevallen worden variabele tarieven één of twee keer per jaar aangepast, maar sommige leveranciers passen tarieven vaker aan.
De aanpassing van variabele tarieven gebeurt meestal op basis van ontwikkelingen op de energiemarkt, zoals veranderingen in vraag en aanbod, internationale energieprijzen en verwachtingen over toekomstige marktontwikkelingen.

Kun je een variabel energiecontract altijd opzeggen?

Veel variabele energiecontracten zijn maandelijks opzegbaar, waardoor bedrijven relatief eenvoudig kunnen overstappen naar een ander contracttype.
Dit is bijvoorbeeld interessant wanneer een bedrijf later wil overstappen naar een vast energiecontract of een dynamisch energiecontract. De exacte voorwaarden kunnen echter per leverancier verschillen, daarom is het verstandig om deze vooraf goed te controleren.

Wanneer moet je een zakelijk energiecontract opnieuw bekijken?

Het is verstandig om een zakelijk energiecontract enkele maanden vóór de einddatum opnieuw te bekijken.
Veel zakelijke energiecontracten hebben namelijk een opzegtermijn van één tot drie maanden. Wanneer deze termijn wordt gemist, kan het contract automatisch doorlopen tegen een variabel tarief.
Door tijdig naar het energiecontract te kijken ontstaat er voldoende tijd om tarieven te vergelijken en een contract te kiezen dat beter past bij de actuele marktsituatie en het energieverbruik van het bedrijf.

Conclusie

Een variabel energiecontract biedt bedrijven vooral flexibiliteit in hun energiecontract. Omdat het energietarief periodiek kan worden aangepast, bewegen energiekosten mee met ontwikkelingen op de energiemarkt.

Dat kan voordelig zijn wanneer energieprijzen dalen. Tegelijkertijd brengt een variabel contract ook onzekerheid met zich mee, omdat energietarieven kunnen stijgen wanneer de markt verandert.

Voor bedrijven die flexibiliteit belangrijk vinden, verwachten dat hun energieverbruik gaat veranderen of hun contract niet direct voor meerdere jaren willen vastleggen, kan een variabel energiecontract een praktische tijdelijke oplossing zijn.

In de praktijk zitten veel bedrijven echter op een variabel contract omdat een eerder vast energiecontract is afgelopen. In die situatie kan het variabele tarief minder scherp zijn, omdat leveranciers vaak een hogere opslag rekenen dan bij nieuw aangeboden contracten in de markt.

Voor organisaties die juist maximale prijszekerheid en voorspelbare energiekosten willen, kan een vast energiecontract beter passen. Andere bedrijven kiezen juist voor meer flexibiliteit en kijken naar alternatieven zoals dynamische energiecontracten of hybride inkoopstrategieën.

De beste keuze hangt uiteindelijk af van meerdere factoren, zoals:

• Het energieverbruik van het bedrijf
• De risicobereidheid van de organisatie
• De financiële planning en budgetzekerheid
• Verwachtingen over energieprijzen
• Toekomstige plannen zoals verduurzaming of elektrificatie

Door deze factoren goed te analyseren ontstaat een realistischer beeld van welk type energiecontract het beste past bij de situatie van een bedrijf.

Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Frank Sol, co-founder van SPOT Energie.

Sinds 2010 helpt hij bedrijven bij het analyseren, vergelijken en inkopen van zakelijke energiecontracten.